Boże, coś Polskę

Katolicka pieśń patriotyczna, która po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku konkurowała z Mazurkiem Dąbrowskiego o uznanie za hymn państwowy.

Autorem słów był Aloizy Feliński (1771-1820), poeta i dramatopisarz, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli klasycyzmu w literaturze polskiej, uczestnik powstania i sekretarz Tadeusza Kościuszki.

Napisał Pieśń narodową za pomyślność Króla w 1816 r., na rocznicę ogłoszenia Królestwa Polskiego jako hołd dla cara Aleksandra I. Refren brzmiał Przed Twe oblicze zanosim błaganie, naszego króla zachowaj nam Panie.

Już w następnym roku, w niepopularnej w społeczeństwie polskim pieśni hołdującej zaborcy, zmieniono refren, który odtąd śpiewano:Naszą ojczyznę racz nam wrócić, Panie. Do początkowych dwóch zwrotek dwie kolejne, zatytułowane Hymn do Boga o zachowanie wolności dodał Antoni Gorecki. Anonimowi autorzy dodawali później kolejne zwrotki, także że w 1860 roku było ich aż 11 (wersja poniżej).

Autorem pierwszej wersji muzyki był Jan Nepomucen Kraszewski, ale wkrótce została ona zastąpiona melodią polskiego hejnału maryjnego z XVIII wieku Bądź pozdrowiona Panienko Maryjo (na tę samą melodię śpiewa się również inną pieśń maryjną: Serdeczna matko.

W 1862 roku w zaborze rosyjskim pieśń została zakazana. Już rok później towarzyszyła powstańcom i stąd nazwano ją Marsylianką 1863 roku.

W drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku hymn był znany i śpiewany w wielu językach, głównie jako pieśń religijna, a wśród narodów słowiańskich jako pieśń patriotyczna. Żydzi uznali ją za Modlitwę Izraelitów na Nowy Rok 5622 (czyli 1861), ze słowamiBoże, coś wielki Izraela naród ….

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, pieśń dzięki swojej patriotycznej tradycji i ze względu na podniosły charakter hymniczny, stała się jedną z kandydatek do miana hymnu państwowego. W refrenie zaczęto śpiewać Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie, natomiast na śląsku śpiewano ją jako śląski hymn narodowy z refrenem Spod jarzma Niemców wybawże nas Panie. ZwrotOjczyznę wolną racz nam wrócić, Panie i w PRL.

1. Boże, coś Polskę przez tak liczne wieki 
Otaczał blaskiem potęg i chwały, 
Coś ją osłaniał tarczą swej opieki 
Od nieszczęść, które przygnębić ją miały, 
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie: 
Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!

2. Ty, któryś potem tknięty jej upadkiem 
Wspierał walczących za najświętszą sprawę, 
I chcąc świat cały mieć jej męstwa świadkiem 
W nieszczęściach samych pomnażał jej sławę. 
Przed Twe ołtarze…

3. Niedawnoś wolność zabrał z polskiej ziemi, 
A łez, krwi naszej popłynęły rzeki, 
Jakże to musi być okropnie z tymi, 
Którym ojczyznę odbierasz na wieki. 
Przed Twe ołtarze …

4. Wróć nowej Polsce świetność starożytną, 
Użyźnij pola, spustoszałe łany, 
Niech szczęście, pokój na nowo zakwitną, 
Przestań nas karać, Boże zagniewany! 
Przed Twe ołtarze …

5. Boże, którego ramię sprawiedliwe 
Żelazne berła władców świata kruszy, 
Skarć naszych wrogów zamiary szkodliwe 
Obudź nadzieją w każdej polskiej duszy. 
Przed Twe ołtarze …

6. Boże Najświętszy ! Przez Twe wielkie cudy 
Oddaj od nas klęski, mordy boju, 
Połącz wolności węzłem Twoje ludy 
Pod jedno berło Anioła Pokoju. 
Przed Twe ołtarze …

7. Boże Najświętszy, przez Chrystusa rany 
Świeć wiekuiście nad braćmi zmarłymi. 
Spojrzyj na lud Twój niewolą znękany, 
Przyjmij ofiary z synów polskiej ziemi. 
Przed Twe ołtarze …

8. Boże Najświętszy, od którego woli 
Istnienie świata całego zależy, 
Wyrwij lud polski z tyranów niewoli, 
Wspieraj szlachetne zamiary młodzieży. 
Przed Twe ołtarze …

9. Gdy naród polski dzisiaj we łzach tonie, 
Za naszych braci poległych błagamy, 
By ich męczeństwa uwieńczone skronie 
Nam do wolności otworzyły bramy. 
Przed Twe ołtarze …

10. Jedno Twe słowo, wielki niebios Panie, 
W chwili nas z prochów wskrzesić będzie zdolne. 
A gdy zasłużym na Twe ukaranie, 
Obróć nas w prochy, ale w prochy wolne! 
Przed Twe ołtarze …

11. Powstała z grobu na Twe władne słowo 
Polska, wolności narodów chorąży. 
Pierzchnęły straże, a ponad jej głową 
Znów swobodnie Orzeł Biały króży ! 
Przed Twe ołtarze …